Thuisloos

Op weg naar mijn werk, en dat is niet de Edese Post wat sommige mensen wel denken, zie ik hem nu dagelijks liggen. Meestal ingerold in een deken en soms z’n half blote rug zichtbaar. Onder een afdak bij een leeg kantoorpand brengt hij de nacht door. Naast hem wat plastic tassen met schamele bezittingen. Nu zal het nog wel gaan maar hoe moet dat straks als het koud en vochtig wordt?

Daklozen horen gevoelsmatig bij grote steden, maar hier in Ede toch niet? Wat is het verhaal bij deze man? Tegelijk dwalen mijn gedachten ook af naar verhalen in de media over vluchtelingen. Over gammele bootjes en verdrinking. Over langdurig in de zon doorbrengen zonder eten en drinken. Over uitzichtloosheid en oorlog die wanhopige mensen drijft om eigen leven en dat van kinderen op het spel te zetten. Over grote aantallen dode lichamen in vrachtwagens.

Allemaal voor een geringe hoop op een betere toekomst elders. Tegelijk komt ook hard binnen hoe sommige mensen elke vluchteling alleen zien als een financiële aanslag op het huishoudboekje van de staat. Personen die per definitie bij elke dakloze eigen wil koppelen aan dat bestaan. Ik vraag mij af wat ik kan doen? Niet veel eigenlijk besef ik tegelijk.

Op een partij stemmen die de portemonnee ruimhartig open wil trekken voor mensen in nood zowel dichtbij als veraf? Het werk van het Leger des Heils of dat van streetpastor Max Paans in Ede steunen? De beschaving van een gemeenschap is af te lezen hoe men met daklozen en vluchtelingen omgaat heb ik wel eens gehoord. Wat kan ik doen? In ieder geval blij zijn dat er elke keer uit mijn werk een thuis is…

Messenverbod

Mocht u besluiten om met een snijwapen over straat te gaan… kijk dan eerst goed waar u loopt en hoe laat het is! Er is sinds kort een gemeentelijke bepaling die het bezit van een mes strafbaar stelt in centrum van Ede, dat van Bennekom en op het Soembaplein èn wel tussen 22.00 en 06.00! Zo wordt ons burgers van hogerhand wel het mes op de keel gezet natuurlijk.

Maar ja, om verdere incidenten te voorkomen zet de gemeente het mes er stevig in omdat men scherp in de gaten heeft waar het gevaar loert. Door deze nieuwe regelgeving slijpt het college dan ook alvast haar messen om in de toekomst adequaat te kunnen optreden. Maar is deze ‘met het mes tussen de tanden’ aanpak van onze lokale overheid wel effectief genoeg?

Ik had het liever allemaal wat aangescherpt gezien. Beter is een algemeen verbod voor geheel gemeente Ede lijkt mij. Het mes snijdt dan namelijk  aan twee kanten. De plaatselijke sterke arm der wet kan zo iedereen in de gemeente direct aanpakken als er potentieel gevaar dreigt. Anderzijds is het stigmatiseren van bepaalde delen van de Edese gemeenschap daardoor van tafel.

Hopelijk buigt nu iedereen als een knipmes voor de nieuwe bepaling. Het verbod is intussen ook nog uitgebreid tijdens de Oud Lunterse dagen. Ook daar mag men thuis ‘met het mes op tafel’ nog wel zaken regelen maar meenemen naar buiten om helderheid te scheppen is vanaf nu echt taboe.

Wellicht is het beter om de oorzaak die vaak aan incidenten ten grondslag ligt, namelijk alcohol- en drugsgebruik, eens aan te snijden? Lijkt mij een zeer steekhoudend argument om deze problematiek te lijf te gaan en dat dus niet alleen voor bepaalde delen maar echt voor heel gemeente Ede!

Recreatieplas

Het zonnetje gloeit lekker en dus met de fiets op weg naar het verkoelende water plus bijbehorend strand. Voorheen moest je daarvoor naar Zeumeren of naar het Henschotermeer. Maar nu is er even buiten Ede een mooie recreatieplas te vinden. Het water lonkt en voor wie liever onder een parasol bivakeert is er gratis wi-fi. De speeltoestellen worden volop benut. Bij het restaurant is ijs en patat. Joelende kinderen en tevreden ouders bij onze ‘bruisende’ plas.

Zo, nu even weer terug in de werkelijkheid! Organisatieadviesbureau Berenschot gaat de beroerde financiële situatie bij de Permar onderzoeken. Nou dan weet je het wel. Die komen echt niet voor het minimumjeugdloon opdagen. Er gaat elk jaar al veel gemeenschapsgeld naar de sociale werkvoorziening vanwege tekorten. Dat gaat weer klauwen vol met geld kosten.

Wellicht was u het alweer vergeten en daarom een opfrisser van mijn kant. We hadden al de geldelijke debacles met de Cinemec-lening, onderzoeksbureau Walas en onlangs het totaal overbodige referendum. Tel al deze politieke ‘akkefietjes’ maar eens bij elkaar op. Een breed en diep gat doemt op. U voelt wellicht al aan waar ik naar toe wil? Voor leuke dingen is eigenlijk nooit geld, voor bodemloze putten altijd wel.

Ik zou het college dan ook dan willen adviseren: reserveer elk jaar een paar ton voor foute keuzes. Zorg er vervolgens voor dat ze niet meer worden gemaakt. Deze pot met geld zit dan gauw vol. Dus nu op naar ‘zo in mijn sas met de Edese plas’. Burgemeester en wethouders begin alvast maar met graven. Bekijk deze (gratis) column maar als de eerste symbolische schop in de grond … of anders als schop onder het gat.

Komkomertijd...

De vakantieperiode. De Edese politici zijn op reces. De meeste Edenaren op vakantie of die thuis zijn doen het rustig aan. Kortom weinig nieuws voor uw columnist en dat betekent dus eigenlijk komkommertijd. Toch nadenkend over een onderwerp besefte ik opeens het volgende: Waar ik nu ook over schrijf , aan een aantal mensen zal dat geheel voorbijgaan. Niet omdat ze geen interesse of tijd hebben.

Nee, deze Edese Post gaat rechtstreeks de papiercontainer in om de eenvoudige reden dat men nauwelijks kan lezen. Er blijkt nationaal nog een schrikbarend hoog aantal mensen te zijn die deze vaardigheid niet bezitten. In Ede is dat echt niet anders. Dat zijn niet alleen maar eerste generatie Turken of Marokkanen maar ook veel autochtone Medenaren. Iemand die deze materie na aan het hart ligt is Anneke Catsburg.

Zij is de drijvende kracht achter www.rondjetaal.nl en fervent pleitster voor meer aandacht voor deze zogenaamde laaggeletterdheid. Zij somt moeiteloos op hoe mensen in de dagelijkse praktijk dit verbloemen. “Wat staat hier… ik heb mijn leesbril niet bij mij!” is bijvoorbeeld een veel gehoorde smoes. Deze materie op de lokale maatschappelijke agenda te krijgen is dan ook een enorme drijfveer voor haar.

Een mooie uitdaging ook voor de politiek om er voor te zorgen dat er wat aan dit probleem gedaan gaat worden. Laten we daarom aandacht hebben voor het ‘stokpaardje’ van Anneke. Oh ja… die titel boven deze column is natuurlijk fout gespeld. Dat had u natuurlijk al lang gezien. Gelukkig valt het u op, simpelweg omdat u kunt lezen. Maar dat is helaas nog lang niet voor iedereen weggelegd. Er is op dat gebied nog veel werk aan de winkel!

De Grote Edese Roerganger

12 juli 2015. Ede schrijft historie en beleeft z’n eerste koopzondag. De familie Winkel bivakkeert op dat moment op een camping ergens tussen twee van die tegendraadse (NEE) buitendorpen. Niet echt zo gepland maar achteraf wel heel mooi voor de symboliek. Tijdens een wandeling op die dag lopen we in Otterlo en omgeving. Opeens bedenk ik dat hier de bakermat van de zondagsopening in Ede ligt.

Hier woont Evert van Milligen, raadslid en fractievoorzitter van de VVD. Die man staat aan de basis van de grote recente omwenteling in onze gemeente. Onder zijn leiding is intussen het ambtsgebed in originele vorm gesneuveld. Nu dus ook de zondagsrust. Wat wordt het volgende item? Ik loer ergens naar binnen. Zou hij hier wonen? Ik zou hem eigenlijk moeten feliciteren. Deze man heeft qua politiek rendement een meesterwerk afgeleverd.

Wat met deelname aan het college niet lukte wordt nu geforceerd vanuit de oppositie wel gerealiseerd. Waarbij hij als volleerd menner ook D66 (was voor max. 12) en zelfs GL/PE voor de ‘52 zondagenkar’ wist te spannen. Formidabel! In Otterlo staat nu in zowat elke tuin een reproductie van Vincent van Gogh. Eigenlijk moeten die per direct vervangen worden, naar communistisch model, door een (geschilderd) portret van onze eigen groot politiek kunstenaar.

En niet alleen hier maar in elke Edese tuin waar men vóór de koopzondag is. Om dit allemaal te betalen (naast de kosten van het overbodige referendum) denk ik aan een toeslag op goederen die voortaan in Ede op de zondag worden verkocht. En mocht een meerderheid hier op tegen zijn dan dit gewoon van tafel vegen. Dit allemaal in de lijn van de nieuwe Edese manier van beleid voeren…

Nachtburgemeester

Hoe heeft hij het allemaal beleefd? Als voorzitter ingeklemd tussen de woordvoerders van de ‘bende van zes’. De partijen die een initiatiefvoorstel steunen om in geheel Ede winkels toe te staan 52 zondagen per jaar open te zijn. Bij aanvang grapte hij nog hij hier echt niet bij te horen. Hij leidde vervolgens het debat dan ook zakelijk. Maar innerlijk moet het bij hem hebben gekookt.

B.v. toen Charifa el Kaddouri (D66) een relevante vraag simpelweg weigerde te beantwoorden. SGP, CU en CDA openden een spervuur maar konden geen doel treffen. De zes zaten behaaglijk achter het schild van de meerderheid. Geen van de (soms sterke) tegenargumenten maakten indruk. Harry van Huijstee (PvdA) lag zelfs iets onderuit het allemaal aan te horen. De voorzitter had ze dan ook het liefst met de koppen tegen elkaar geslagen.

Als ‘burgervader van Wekerom’ maakte hij mee hoe hier de visie van de buitendorpen aan de kant werd geschoven. Versteeg probeerde ook zijn eigen fractievoorzitter Breunis van der Weerd (SGP) kort van stof te laten zijn. Maar heeft hem wellicht onbedoeld toch wat extra spreektijd gegeven. Het zij hem vergeven. In gedachten hoorde ik onze Arnold dan ook, zoals zijn naamgenoot Schwarzenegger, “I’ll be back!” de raadszaal in slingeren.

Om dan in de hoedanigheid van raadslid terug te komen om ze een lesje te leren. Maar ja, hij zat op zijn handen en kon slechts zijn functie professioneel uitoefenen. De bitterballen die laat nog op tafel kwamen konden voor hem echter niet de nare smaak van deze warme avond verdrijven. Het werd uiteindelijk heel laat in de raadszaal. De ‘nachtburgemeester’ ging dan ook teleurgesteld naar huis…

Uit De Kast...

De Edese gemeenteraad debatteerde onlangs over de uitkomst van het referendum. Het leek eigenlijk verspilde tijd. De fracties van CDA, CU en de SGP (19 zetels) zijn mordicus tegen opening op zondag van winkels. De VVD, D66, PvdA en Gemeente- en Burgerbelangen (18 zetels) zouden het liefst al zondag alle winkels open willen. Toch kwamen de vastgeroeste standpunten breedvoerig op tafel.

Voor en tegen gaven geen millimeter krimp met de uitslag van het referendum in de hand. Het lange wachten was dus op de ‘coming out’ van GroenLinks/Progressief Ede (2 zetels) die als laatste aan de beurt was. De enigste partij die nog geen positie had ingenomen en waarvoor de uitslag van het referendum bepalend zou zijn. Mevrouw Ellen Out beklom het spreekgestoelte. Uit welke kast zou ze komen?

Die van duurzaamheid? Die van de rem op de 24-uurs economie? Die van consuminderen? Fractievolger P.G. van de Berg had al enkele malen voorstanders van de koopzondag vanuit de ‘sociale’ kast toegesproken. Hij wilde weten of men wel het belang van het winkelpersoneel goed in ogenschouw heeft? Al de genoemde kasten gingen tijdens de ‘outslag’ iets open maar uiteindelijk kwam mevrouw Out tevoorschijn uit de kast met het bordje ‘globalisering’.

'We leven nu eenmaal in grote wereld waarbij Ede wel mee moet gaan'. Ik had al zo’n voorgevoel… GL/PE is dus ‘bi’ en wil eigenlijk van twee walletjes eten. Die koopzondag in gemeente Ede komt er dus met dank aan Out & Co. ondanks hun bezwaren. Het is nu nog alleen de vraag waar precies en hoe vaak. Als het nu uiteindelijk later maar niet blijkt dat GL/PE door deze keuze aan ideologisch lager wal is geraakt…

De Nijlpaarden

Onlangs sloten zeven jonge ambtenaren zich 24 uur op in het gemeentehuis. Ze noemen zichzelf de Poema’s en hadden als doel gesteld een maatschappelijk probleem in één etmaal op te lossen. Er werd gekozen voor ‘social impact bounds’. Veel te elitair natuurlijk. Voor de doorsnee burger was zwerfvuil wellicht een betere keuze geweest. Maar hulde voor dit initiatief en op naar de volgende klus!

Dit concept zou eigenlijk in de Edese politiek geïntroduceerd moeten worden. Sluit politici op en laat hen niet eerder los dan dat een specifiek probleem is opgelost. Doe dat in een leegstaand winkelpand in het centrum waar de burger wel vrij in en uit kan lopen voor advisering. Een meerderheid in Ede wil dat zelfs ook wel op zondag doen. Dit levert vast meer op dan zo’n geldverslindend raadgevend referendum.

Zet dus van elke politieke partij er dus eentje achter de tralies zodat niet de macht van het getal heerst. En echt niet eerder op vrije voeten voordat het probleem werkelijk is opgelost! Laten we dit clubje van negen dan de 'Nijlpaarden' noemen. Grote bek, dikke huid, traag en log zich voortbewegend in de politieke vijver. Ik denk dat deze manier heel veel oordeel- en besluitvormende vergaderingen gaat schelen. De roep van huis en haard zal ronduit sterk zijn.

Ook “stukjesschrijvers van de Ede Post & Stad moeten zich maar eens gaan opsluiten om het journalistieke niveau wat op te krikken” opperde ook iemand. Nou, dat is prima maar dan moeten de Nijlpaarden eerst maar eens fiks wat problemen in de Edese samenleving oplossen. Dan mag het echte grote maatschappelijk probleem van de columnisten wat mij betreft wel flink worden aangepakt…

Georgy

Op de avond van 10 juni was er in het gemeentehuis een speciale avond. Dit ter gelegenheid van de uitslag van het referendum over de koopzondag in gemeente Ede. Je denkt eerst daar komt geen hond op af. Nou, dat viel reuze mee. Georgy de geleidehond van journalist Martin Both bleek er te zijn. Het duurde allemaal wel heel lang voordat alle uitslagen binnen waren. Maar er waren gelukkig voldoende hapjes en drankjes om de tijd door te komen.

De uiteindelijk uitslag was niet echt verrassend te noemen. Een blinde(n)geleidehond kon het zelfs aan zien komen. In ieder geval kon het analyseren om eigen gelijk aan te tonen beginnen. Datgene waarvoor de heren en dames politici in de wieg zijn gelegd dus. Want zowel de voor- als tegenstanders zagen in de uitslagen voldoende handvaten om eigen standpunt te onderbouwen.

Als je dan ook nog eens bedenkt dat minder dan helft van de mensen in gemeente Ede de moeite heeft genomen om te gaan stemmen. Georgy lag er rustig bij en liet het allemaal langs zich heen glijden. Die maakt het helemaal niets uit of z’n baas voortaan de hondenbrokken op zondag in Ede kan kopen of niet. Als de voerbak maar op tijd vol zit. Het referendum heeft ook nog eens handenvol geld gekost.

De vraag is dan ook of we er nu wat mee zijn opgeschoten? Is er na het referendum echt duidelijkheid gekomen nu beide kampen hun gelijk er in lezen? Dat gelooft toch geen hond! Georgy in ieder geval niet. Maar die was al lang bezig met heel andere zaken. Toe nou baas, trek die microfoon onder die politieke smoel vandaan. Het is bijna twaalf uur. Hoog tijd voor mijn warme mandje. Die gemeentevloer voelt intussen wel heel koud aan…

De Edese Zondagskerk

Van alle kerken die bestaan is er wel één in gemeente Ede te vinden. Daar lijkt binnenkort nog eentje bij te komen. Een aantal seculieren heeft eigen dogma’s even aan de kant geschoven voor een hoger doel en zich verenigd in een oecumenisch geloofsgenootschap. Een verbond van liberalen, socialisten en twee lokale partijen. De net gestichte orthodox socialistische gemeente (SP) laat weten niet mee te gaan in dit ‘samen-op-weg’ proces.

“Wij kunnen niet meer met onze afvallige broeders en zusters van de PvdA door één (winkel)deur” en “meegaan in de vrijzinnigheid met betrekking tot de zondagsrust vinden wij vloeken in de linkse kerk” aldus de rode jehovah’s. De nieuwe gemeenschap der ‘7-daags consumentisten’ is echter ronduit missionair en heeft een enorme zendingsdrang. Met behulp van Facebook, Twitter en ingezonden stukken als kansel wordt het zuivere woord der verruiming verkondigd.

Er worden volop teksten aangehaald uit het nieuwe testament der commercie, veelal uit het boek ‘handelingen der verkopers’. Centraal thema in de prediking is dan ook de vrijheid van koop en verkoop op de zondag. In de liturgie staat het evangelie van redding en leefbaarheid van het centrum centraal. Diverse charismatische voorgangers gaan de blijde boodschap van absolute individuele vrijheid voor consument en middenstander brengen.

De nieuwe koopgezinde Gemeente Ede wil eerst een beperkt aantal zondagen per jaar kortere diensten beleggen. Mocht de geestelijke honger naar het materiële onder de gemeenteleden verder groeien dan wordt voor de toekomst gedacht aan elke zondag ellenlange bijeenkomsten in het Edese centrum. Kerkplanting in de buitendorpen volgt dan later.